Ecevit’in söyleminde NATO, Türkiye’nin güvenliği için gerekli görülen ancak ilişkilerin “eşit ortaklık” temelinde yeniden düzenlenmesi gereken bir askeri ittifaktır. Ecevit, Türkiye’nin NATO’dan çıkmasını hiçbir zaman savunmamıştır. Ancak, ittifakın Türkiye’nin ulusal çıkarlarına aykırı davrandığı durumlarda (örneğin Kıbrıs Harekâtı sırasındaki ambargo) sert eleştiriler yöneltmekten çekinmemiştir. 1978’deki bir mülakatında, “Türkiye’nin NATO’ya katkısı, NATO’nun Türkiye’nin güvenliğine katkısıyla orantılı olacaktır” diyerek , ittifak içindeki sorumlulukların ve faydaların karşılıklı olması gerektiğini vurgulamıştır. Onun için NATO, Türkiye’nin bağımsız dış politikasını engelleyen bir pranga değil, ulusal çıkarlar doğrultusunda yönetilmesi gereken stratejik bir araç olmalıdır.