Siyasi mücadeleye başlarken ölümü göze aldıklarını, bu yolda her türlü tehlike ve fedakarlığa hazır olduklarını ifade eden, adanmışlığı en üst düzeyde gösteren bir deyimdir. Bu ifade, genellikle suikast tehditleri veya dış kaynaklı komplolar gibi iddialara karşı bir meydan okuma olarak kullanılır. Siyaseti, uğruna can verilebilecek kutsal bir “dava” mertebesine yükseltir ve liderin korkusuzluğunu, davasına olan […]
Kişiler: Recep Tayyip Erdoğan
Kimse kusura bakmasın
Genellikle sert bir eleştiri, radikal bir karar veya tavizsiz bir duruş sergilenmeden hemen önce kullanılan bir söz kalıbıdır. Görünüşte bir nezaket ifadesi gibi dursa da asıl işlevi, söylenecek olan sözün veya yapılacak olan eylemin ne kadar sert olursa olsun meşru ve gerekli olduğunu, bu konuda geri adım atılmayacağını ve karşı tarafın hislerinin veya itirazlarının bir […]
Kızılelma
Türk mitolojisinde fethedilmesi hedeflenen, ulaşıldıkça daha ileriye taşınan bir ülküyü simgeleyen “Kızılelma“, Erdoğan’ın söyleminde modern Türkiye için yeniden formüle edilmiştir. Bu kavram, bir yandan “Türkiye Yüzyılı” gibi soyut ve büyük bir ulusal hedefi, diğer yandan Bayraktar Kızılelma insansız savaş uçağı gibi somut teknolojik başarıları ifade eder. Bu çift anlamlı kullanım, Türkiye’nin hem manevi hedefleri olan […]
Klavye soytarısı
Özellikle sosyal medya üzerinden eleştiri yönelten veya hasmane tavır sergileyen yabancı siyasetçileri veya muhalif figürleri aşağılamak ve ciddiye almadığını belirtmek için kullanılan bir ifadedir. “Soytarı” kelimesi muhatabı itibarsızlaştırırken, “klavye” kelimesi ise bu kişilerin eylemlerinin sanal dünyayla sınırlı, gerçek bir gücü veya etkisi olmayan, ciddiyetsiz eylemler olduğunu ima eder. Bu, liderin kendisine yönelik eleştirileri küçümsediğini ve […]
Külliyen
Arapça kökenli, “büsbütün,” “tamamıyla,” “tümüyle” anlamına gelen bir zarftır. Erdoğan’ın konuşmalarında, bir iddiayı veya suçlamayı kesin ve net bir dille, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde reddetmek için sıkça kullanılır. “Bu iddia külliyen yalandır” gibi bir kullanım, sadece iddianın yanlış olduğunu değil, baştan sona kasıtlı bir uydurma olduğunu vurgular. Kelimenin eski ve ağdalı tınısı, konuşmaya bir […]
La tahzen – La ğalibe illallah
Sırasıyla “Üzülme” ve “Allah’tan başka galip yoktur” anlamına gelen iki Arapça ifadedir. Bu ifadeler, özellikle zorlu siyasi süreçlerde veya karşılaşılan engeller karşısında hem kendi tabanına hem de kendisine moral ve manevi güç vermek amacıyla kullanılır. “La tahzen,” Hz. Muhammed’in hicret sırasında sığındıkları mağarada endişelenen yol arkadaşı Hz. Ebu Bekir’e söylediği “Üzülme, Allah bizimledir” (Tevbe Suresi, […]
LGBT’ci
Siyasi rakipleri, özellikle muhalefet partilerini, LGBT (Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans) haklarını savunmaları üzerinden olumsuz bir şekilde etiketlemek ve kriminalize etmek için kullanılan pejoratif bir ifadedir. Bu kullanım, muhalefet partilerini “milletin kutsal aile yapısına” karşı, dış kaynaklı ve ahlak dışı bir gündemin taşıyıcısı olarak çerçeveler. “AK Parti’ye LGBT sızabilir mi?” gibi retorik sorularla, kendi partisini ve […]
Malum zat
Eleştirilen veya hasım olarak görülen bir kişinin ismini anmaktan kaçınarak onu işaret etmek için kullanılan, küçümseyici ve mesafeli bir ifadedir. Bu kullanım, muhatabı gayrişahsi hale getirir ve onu meşru bir siyasi aktör olarak görmediğini ima eder. Fethullah Gülen (“Pensilvanya’daki zat” gibi) veya Kemal Kılıçdaroğlu gibi siyasi rakipler için kullanılabilir. Bu, karşı tarafı itibarsızlaştıran ve onunla […]
Manidar
“Anlamlı,” “düşündürücü” anlamına gelen bu sıfat, Erdoğan’ın söyleminde, siyasi bir olayın, bir açıklamanın veya bir zamanlamanın tesadüfi olmadığını, arkasında gizli bir niyet, bir mesaj veya bir komplo barındırdığını ima etmek için kullanılır. Bir gelişmeyi “manidar” olarak nitelemek, dinleyiciyi yüzeydeki anlamın ötesine bakmaya ve olayı daha büyük bir “komplo anlatısı” (“Büyük Oyun,” “Üst Akıl“) içinde okumaya […]
Mankurt
Aslen Cengiz Aytmatov’un “Gün Olur Asra Bedel” romanındaki, hafızasını ve kimliğini yitirerek efendisine köle olan karakterden alınmış bir hakaret ifadesidir. Erdoğan bu terimi, kendi milletine ve değerlerine yabancılaştığını, “üst aklın” veya dış güçlerin kontrolüne girdiğini düşündüğü aydınlar, siyasetçiler veya muhalifler için kullanır. “Monşer“den daha ağır bir ithamdır; zira sadece elitist olmakla değil, aynı zamanda köklerinden […]
Recep Tayyip Erdoğan Karnesi
Tematik Odak Dağılımı
Sık Kullandığı Terimler
Kişiler: Recep Tayyip Erdoğan Hakkında
Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yirmi yılı aşkın siyasi kariyeri boyunca şekillendirdiği ve Türk siyasi hayatına derinlemesine nüfuz eden özgün siyasi dili analiz etmek amacıyla bir “siyasi lügat” formatında hazırlanmıştır. “Recep Tayyip Erdoğan Sözlüğü,” yalnızca sık kullanılan kelime ve deyimlerin yüzeydeki anlamlarını sıralayan bir derleme değildir. Aksine, bu lügat, Erdoğan’ın söyleminin ardındaki retorik stratejileri, ideolojik temelleri ve sosyo-politik işlevleri deşifre etmeyi amaçlayan analitik bir araç olarak tasarlanmıştır. Her bir madde, bir terimin tanımının ötesine geçerek, o terimin siyasi bağlamını, hedef kitlesi üzerindeki etkisini ve Erdoğan’ın siyasi kimliğinin inşasındaki rolünü ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, siyaset bilimi, söylem analizi, popülizm çalışmaları ve güncel Türkiye araştırmaları alanlarına katkı sunmayı hedeflemektedir.