Kıbrıs adasının Yunanistan’a ilhak edilmesi hedefini ifade eden Rum milliyetçisi ideolojinin adıdır. Ecevit’in söyleminde “Enosis,” Kıbrıs Barış Harekâtı’nın temel meşruiyet gerekçesidir. Ona göre, 15 Temmuz 1974’te Nikos Sampson liderliğindeki darbe, Enosis’i gerçekleştirmek için atılmış son ve en tehlikeli adımdı. Bu darbe, sadece Kıbrıs Türklerinin varlığını değil, aynı zamanda adanın bağımsızlığını da tehdit ediyordu. Dolayısıyla Ecevit, […]
Arşivler: Sözlük Terimleri
Esir Türkler
“Esir Türkler”, özellikle Sovyetler Birliği döneminde bağımsız olmayan Türk toplulukları için kullanılan güçlü bir siyasi ifadedir. Türkeş’in lügatinde bu kavram, Türk dünyasına yönelik duygusal ve politik ilgiyi canlı tutar. Bu ifade, mağduriyet ve kurtuluş anlatısını birlikte taşır. Hareketin takipçilerine yalnızca Türkiye için değil, bütün Türk toplulukları için sorumluluk duygusu yükler.
Esnaf
Kılıçdaroğlu’nun söyleminde esnaf, ekonomik krizden en çok etkilenen, “siftahsız kepenk kapatan” ve devlet tarafından yalnız bırakılan toplumsal kesimin bir sembolüdür. Esnafın sorunlarına sıkça değinmesi, “halkın içinden biri” ve “milletin sesi” olma iddiasını güçlendirir. Onun için esnaf, ekonominin bel kemiği ve toplumsal dokunun temel taşıdır. Vaatleri arasında esnafın borç faizlerinin silinmesi gibi somut öneriler bulunur.
Etek Öpmekle Dudak Kirlenmez
Siyasi rakiplerinin ilkesizliğini, onursuzluğunu ve çıkarları için her şeyi yapabileceklerini iddia etmek amacıyla kullanılan aşağılayıcı bir deyimdir. Bahçeli, bu ifadeyi kullanarak muhalefetin, siyasi kazanımlar uğruna “terör destekçileri” veya “dış güçler” gibi gördüğü odaklarla işbirliği yapmaktan çekinmediğini, bunu yaparken de ahlaki bir düşkünlük sergilediğini ima eder. Bu deyim, rakibin siyasi eylemlerini, kişisel onur ve haysiyetten yoksun, […]
Ey Tayyip Erdoğan…
2002 seçimleri öncesi miting meydanlarından AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik yaptığı meydan okuma çağrısıdır. “Gücün varsa, bilgin varsa, cesaretin varsa… Çık karşıma bu akşam televizyonlardaaa…” şeklindeki bu hitap, siyasi tartışmayı bir fikir yarışmasından çıkarıp, kişisel bir cesaret testine ve er meydanına davete dönüştürür. Sondaki “televizyonlardaaa” kelimesini uzatarak söylemesi, bu meydan okumaya dramatik ve teatral […]
Eyy!
Erdoğan’ın miting konuşmalarında ve kamuya açık hitaplarında, siyasi rakiplerine, muhalif gruplara veya eleştirdiği dış ülkelere seslenirken kullandığı en karakteristik nida (ünlem) biçimidir. “Eyy Kılıçdaroğlu!“, “Eyy Almanya!”, “Eyy Amerika!” gibi kullanımlar, bir meydan okuma, bir hesaba çekme ve bir üstünlük ilanıdır. Bu nida, muhatabı doğrudan karşıya alarak onu dinleyici kitlesinin önünde yargılar. Ses tonu ve vurguyla […]
Ezan-ı Muhammedi
Ezanın orijinal haliyle, yani Arapça olarak okunmasını ifade eden ve DP dönemiyle özdeşleşen bir terimdir. 1932’den beri Türkçe okunan ezanın, DP’nin iktidara gelmesinden kısa bir süre sonra 1950’de çıkarılan bir yasayla yeniden Arapça okunmaya başlanması, Menderes hükümetinin en sembolik ve en çok ses getiren icraatlarından biri olmuştur. Menderes söyleminde bu olay, “dinimizi baskıdan kurtarma“nın ve […]
F Tipi
Ecevit’in son başbakanlık döneminde (2000 yılı), cezaevlerindeki koğuş sisteminden hücre tipi sisteme geçişi ifade eden projenin adıdır. Bu geçişe direnen siyasi mahkumlara karşı düzenlenen ve “Hayata Dönüş Operasyonu” olarak adlandırılan kanlı müdahale, Ecevit’in “devlet adamı” kimliğinin en tartışmalı icraatlarından biri olmuştur. Ecevit, operasyon sonrası yaptığı açıklamada, koğuş sisteminin cezaevlerini “terör eğitim merkezi” haline getirdiğini savunmuş […]
Faiz
Erbakan’ın ekonomik sistem eleştirisinin merkezinde yer alan ve “zulüm” ile “haksızlık” olarak tanımlanan kavramdır. Faiz, üretmeden, emek harcamadan başkasının kazancı üzerinden haksız bir pay almak olarak görülür. Erbakan’a göre faiz, “faizci kapitalist sistemin” ve “köle düzeninin” temel sömürü aracıdır. Ekonomik olarak enflasyonun, ahlaki olarak ise toplumsal çürümenin ana nedenidir. “Adil Düzen” projesinin en temel vaadi, […]
Faiz lobisi
Türkiye ekonomisini istikrarsızlaştırarak yüksek faiz oranlarından haksız kazanç elde etmeyi amaçladığı varsayılan, kimliği belirsiz yerli ve yabancı finansal çıkar gruplarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu ifade, özellikle ekonomik krizler, döviz kurundaki dalgalanmalar veya Gezi Parkı gibi toplumsal olaylar sırasında, yaşananların arkasındaki “gerçek fail” olarak sunulmuştur. “Faiz lobisi” söylemi, karmaşık ekonomik sorunları (enflasyon, cari açık […]